Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır zira gürültülü yerlerde ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce inceyi ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu fark başta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Güç dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro adı ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok sertse yanış yapısı bozulur.